Bể phốt 3 ngăn là loại bể phốt được sử dụng phổ biến tại các gia đình và các công trình nhỏ hiện nay. Cùng Kiến 247 tìm hiểu sơ đồ, cấu tạo và nguyên lý hoạt động chi tiết của bể phốt 3 ngăn trong bài viết dưới đây
Bể phốt 3 ngăn là gì?
Bể phốt 3 ngăn là loại bể được nâng cấp từ bể phốt truyền thống, được thiết kế thêm ngăn thứ ba đặc biệt để hỗ trợ thêm xử lý nước thải tốt hơn.
Điểm khác biệt so với loại bể truyền thống thì bể phốt 3 ngăn có thêm ngăn lọc. Ngăn này tạo thêm 1 giai đoạn để nước thải lắng và chất rắn phân hủy, làm giảm ảnh hưởng đến môi trường khi thải ra ngoài môi trường.
Nhờ có ngăn lọc này mà bể phốt 3 ngăn được nhiều gia đình và công trình lựa chọn.
Đặc điểm cấu tạo bể phốt 3 ngăn
Bể được thiết kế với 3 ngăn chính là ngăn chứa, ngăn lắng và ngăn lọc và hệ thống 4 đường ống kỹ thuật. Chi tiết như sau:
- Ngăn chứa: Thường chiếm ½ tổng diện tích của bể. Là ngăn chứa toàn bộ chất thải từ quá trình sinh hoạt của con người.
- Ngăn lọc: Thường chiếm 1 phần bằng 1 nửa ngăn chứa. Ngăn này lọc các chất thải lơ lửng sau khi phân hủy ở ngăn chứa.
- Ngăn lắng: Thường có diện tích bằng ngăn lọc. Những chất thải không phân hủy như kim loại, tóc,.. sẽ đưa vào ngăn này
- Ống vào: Dẫn chất thải từ bồn cầu vào ngăn chứa. Thường đặt cao gần nắp bể để tạo độ dốc.
- Ống thông giữa các ngăn: Cho phép nước chảy từ ngăn chứa sang ngăn lắng và từ ngăn lắng sang ngăn lọc. Ống thường được đặt ở vị trí cách mặt nước khoảng 1/3 chiều cao bể để tránh bùn nổi chảy qua.
- Ống thông hơi: Giúp thoát khí gas (metan) sinh ra trong quá trình phân hủy, tránh tình trạng nổ bể hoặc gây mùi ngược lên nhà vệ sinh.
- Ống thoát nước: Đưa nước đã qua xử lý sạch từ ngăn lọc ra hệ thống thoát nước công cộng hoặc hố thấm.
Nguyên lý hoạt động của bể phốt 3 ngăn
Quá trình hoạt động của bể phốt chi tiết như sau:
- Toàn bộ chất thải từ bồn cầu đổ xuống ngăn chứa đầu tiên. Vi sinh vật kỵ khí phân hủy chất hữu cơ phức tạp thành chất dễ tan. Chất thải rắn nặng lắng xuống thành bùn, chất thải nhẹ (mỡ, tóc, nhựa) nổi thành váng.
- Phần nước thải và các hạt cặn lơ lửng nhỏ từ ngăn chứa chảy sang ngăn lắng thứ hai. Tại đây, chất cặn còn lại tiếp tục lắng xuống đáy, giúp nước trở nên trong hơn trước khi sang ngăn cuối.
- Các chất sau khi lắng lại ở ngăn lắng sẽ được chuyển sang ngăn lọc thứ 3. Lọc lại nước một lần nữa để giữ lại các chất lơ lửng nhỏ nhất còn lại. Tại đây thường có các vật liệu lọc (sỏi, than hoạt tính, quả cầu nhựa) làm môi trường cho vi sinh vật bám trụ và lọc sạch nước tối đa trước khi ra ngoài.
Cơ sở khoa học đằng sau quy trình xử lý của bể phốt 3 ngăn
Bể 3 ngăn lọc chất thải hiệu quả dựa trên 2 quá trình chính là trọng lực và phân hủy.
- Trọng lực: Khi chất thải được chuyển tới bể thì có trọng lực giúp tách thành 3 lớp riêng biệt là lớp váng trên cùng, lớp bùn dưới cùng và nước thải ở giữa. Khi nước được chuyển từ ngăn này sang ngăn khác, trọng lực sẽ kéo theo các chất rắn lơ lửng
- Đồng thời, tại bể phốt 3 ngăn có các vi khuẩn kỵ khí hoạt động. Những vi khuẩn này sẽ phân hủy các chất hữu cơ có trong lớp bùn thông qua tiêu quá. Quá trình này làm giảm thể tích chất rắn và xử lý nước thải. Từ đó, khi nước thải được thải ra ngoài sẽ an toàn, giảm thiểu ảnh hưởng tới môi trường.
Sơ đồ bể tự hoại 3 ngăn
Ở phần trên, chúng tôi đã cung cấp cho bạn nguyên lý hoạt động của bể phốt 3 ngăn. Sau đây là sơ đồ chi tiết
- Ống vào bể phốt: Gồm 2 ống được nối với bệ tiểu, bệ xí
- Ống thông hơi và ống hút cặn bể phốt: Là loại ống di động, mềm có thể luồn từ ống ra bể phốt để hút được hết cặn bã ra ngoài
- Ống ra bể phốt: Được nối từ bể phốt ra hố ga để góp phần kiểm tra và phục vụ cho việc thoát nước chung của khu vực.
- Hố ga: Hố này được xây cách xa nhà, tránh mùi hôi và thuận tiện cho việc hút bể phốt sau này.
Tiêu chuẩn bể phốt 3 ngăn
Kích thước bể phốt 3 ngăn phổ biến cho gia đình 4-6 người là 3m3 trở lên, chiều sâu nước tối thiểu 1,2m; sử dụng ống nhựa ∅114 – ∅140mm.
Lưu ý khi xây dựng nên xây tường bao dày 20cm, tường ngăn có thể 10cm. Đáy bể nên đổ bê tông cốt thép mác 200 dày tối thiểu 15cm để tránh nứt và hút bể phốt định kỳ 2-3 năm/ lần.
Một số lưu ý khi xây dựng bể phốt 3 ngăn
Khi thiết kế và xây dựng bể phốt 3 ngăn, cần xây khít và không để khe hở nào hạn chế tối đa tình trạng ngấm nước hoặc rò rỉ, nứt bể,.. Bên cạnh kỹ thuật xây dựng thì lựa chọn các ống dẫn cũng đóng vai trò quan trọng:
- Giữa các ngăn đặt ống so le nhau để quá trình lắng lọc xảy ra trơn tru
- Ống nước có chiều dài tối đa 12m, đặt ngang với độ dốc vừa phải
- Với ống dẫn phân cần có đường kính tối thiểu 100mm, dạng hình chữ T.
- Giữa các ngăn, nên sử dụng loại ống có kích thước 200mm*200mm, hình chữ L là tốt nhất
- Đáy bể nên đặt tấm đan dày 150mm.
Trên đây là toàn bộ thông tin về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, sơ đồ,.. của bể phốt 3 ngăn mà Kiến 247 đã tổng hợp. Thiết kế bể phốt 3 được nhiều hộ gia đình lựa chọn tuy nhiên trong quá trình sử dụng bạn nên tiến hành hút bể phốt thường xuyên để tránh tình trạng tắc nghẽn.
